ΙΣΤΟΡΙΚΑ


 Η     Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α   Τ Η Σ  Ε Ν Ω Σ Ε Ω Σ

   Η  Ένωση Μαγνησίας Μ. Ασίας – Χορόσκιοϊ και Περιχώρων Καταγομένων ιδρύθηκε το 1954 από πρόσφυγες της πρώτης και δεύτερης γενιάς και έχει έδρα της τη Νίκαια του Πειραιά.

 Tο Σωματείο αναγνωρίσθηκε με την υπ’ αριθμ. 1228/55 Απόφαση του Πρωτοδικείου Πειραιώς και το συμπληρωμένο και ανανεωμένο Καταστατικό εγκρίθηκε με την υπ’ αρ. 843 / 03 Απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς.

  Το Σωματείο είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και  φέρει  την επωνυμία «Ένωσις Μαγνησίας Μ. Ασίας, Χορόσκιοϊ και Περιχώρων Καταγομένων». 

  Μέλη της Ενώσεως  είναι οι πρώην κάτοικοι της πόλεως Μαγνησίας της Μ. Ασίας, του Χορόσκιοϊ και των περιχώρων καθώς και των απογόνων τους που κατοικούν στη Νίκαια, την Αθήνα, τον Πειραιά και τους γύρω Δήμους, στην Ελληνική Επικράτεια και στο Εξωτερικό.

  Σκοπός της Ενώσεως είναι:

1] Η προσπάθεια διατήρησης και συνέχισης των μικρασιατικών πατροπαράδοτων ηθών, εθίμων και παραδόσεων της Μαγνησίας, του Χορόσκιοϊ και λοιπών περιχώρων, 2] Η άνοδος του μορφωτικού, πνευματικού, πολιτιστικού, καλλιτεχνικού και κοινωνικού επιπέδου των μελών, ιδιαιτέρως δε, των νεωτέρων γενεών.                                                                           

  Προς επιτυχία του επιδιωκόμενου σκοπού η Ένωση, βάσει το Καταστατικού της δύναται να χρησιμοποιεί τα παρακάτω μέσα: 1]   Τέλεση εορτών, πανηγύρεων, εκδηλώσεων, παραστάσεων, εκδρομών εσωτερικού και εξωτερικού, 2] Υποτροφία, κάθε χρόνο, σε μαθητή ή μαθήτρια Γυμνασίου ή Λυκείου, οι οποίοι θα έλκουν την καταγωγή τους ( από τον πατέρα ή την μητέρα ή και από τους δύο) από την Μαγνησία της Μ. Ασίας, το Χορόσκιοϊ και τα περίχωρα και που θα παρουσιάσουν εργασία σχετική με τους σκοπούς της Ενώσεως, 3] Η οργάνωση εκθέσεων, διαλέξεων, θεατρικών παραστάσεων, εκδόσεων: εφημερίδος, βιβλίων, περιοδικού, εντύπων, cd παραδοσιακής μουσικής (μικρασιατικής και της λοιπής Ελλάδος), ντοκυμαντέρ και λοιπής έντυπης και ηλεκτρονικής εκδόσεως, δημιουργία ιστοσελίδας, 4] Η ίδρυση και λειτουργία Πνευματικού Κέντρου με την επωνυμία «Πνευματικό Κέντρο Ενώσεως Μαγνησίας Μ. Ασίας – Χορόσκιοϊ και Περιχώρων Καταγομένων» περιλαμβάνοντος: α] Γραφείο της Ενώσεως, β]  Βιβλιοθήκη, γ] Μορφωτικό Τμήμα : συλλογή ηθών, εθίμων μικρασιατών, έρευνες, φωτογραφίσεις, videoσκοπήσεις, υποτροφίες, προκηρύξεις διαγωνισμών, αθλοθετήσεις, δ] Φιλανθρωπικό Τμήμα, ε] Καλλιτεχνικό Τμήμα: παραδοσιακών – σύγχρονων χορών, χορωδίες, εικαστικό, θεατρικό, εκμάθηση παραδοσιακών οργάνων.  

                                         ***************************************************

         Το πρώτο Πρακτικό της Ενώσεως

     φέρει την ημερομηνία : 15 – 7 – 1954 και έχει ως παρακάτω:

«…Οι εκλεγέντες διά το προσωρινόν Δ. Σ. συνέρχονται εις Σώμα κατόπιν μυστικής ψηφοφορίας ως ακολούθως: Πρόεδρος: Γ. Καζάκας ( εκλεγείς διά κλήρου κατόπιν ισοψηφίας του μετά του κ. Κ. Τρίγκατζη ) – Αντ/δρος: Π. Δεσποτόπουλος – Γεν. Γραμματεύς: Ιουλ. Κασιμάτη – Ταμίας: Αγ. Κοντορόζης και Σύμβουλοι: Κ. Τρίγκατζης, Εμμ. Τσεγγελής, Α. Μιναρετζής, Γαλ. Αμπατζόπουλος, Σ. Μπαϊρακτάρη, Ελ. Ουζούνογλου, Α. Κουτροπούλου, Γ. Ράλλη, Αγγελ. Καλλιοντζόγλου.Λύεται η συνεδρίαση περί ώραν 12ην μεσημβρινήν.» 

   Από τους πρώτους στόχους της Ενώσεως ήταν  η εγγραφή μελών, η οικονομική υποστήριξη σε μέλη της που είχαν ανάγκη, η προσπάθεια για ανέγερση ιερού ναού στην μνήμη της Αγίας Αναστασίας Φαρμακολυτρίας και του Αγίου Αθανασίου ( μετά από μακροχρόνιες προσπάθειες και αφού εξοικονομήθηκε οικόπεδο από δωρεά στη Νεάπολη, εγκρίθηκε για ενοριακός ναός από την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, την Μητρόπολη Νικαίας ( μετέπειτα) και την Νομαρχία, τελικά η ανέγερση του ναού δεν επιτεύχθηκε, επειδή το οικόπεδο διχοτομήθηκε για την διάνοιξη οδού), η συμμετοχή στις κοινές συσκέψεις και εκδηλώσεις και τελετές των Μικρασιατικών Συλλόγων, του Δήμου και της τοπικής Εκκλησίας η προσφορά στον κοινωνικό, πνευματικό και πολιτιστικό τομέα.  

   Το 1978 η Ένωσή μας απέκτησε την «ΦΩΝΗ » της, την τριμηνιαία εφημερίδα  που ίδρυσε και διηύθυνε έως και τον Ιούνιο του 1991( οπότε και έφυγε ξαφνικά από κοντά μας) ο Πρόεδρος Κώστας Τρίγκαντζης, δημοσιογράφος και λογοτέχνης. 

   Η «ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ» εκδίδεται, ανελλιπώς, έως σήμερα. 

   Η Ένωση μας συμμετείχε στην Συντονιστική Επιτροπή Προσφυγικών Σωματείων, που συγκροτήθηκε το 1982 προκειμένου να τιμηθεί η επέτειος των 60 χρόνων από την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, με εκπρόσωπο την Γεν. Γραμματέα, τότε, κυρία Αρχοντία Παπαδοπούλου.

  Η Συντονιστική αυτή Επιτροπή οδήγησε τον Προσφυγικό κόσμο στο Πανελλήνιο Προσφυγικό Συνέδριο της Θεσ/νίκης του 1984. 

Είμαστε ιδρυτικό μέλος της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος Ο.Π.Σ.Ε. ( που ιδρύθηκε, κατά το Πανελλήνιο Προσφυγικό Συνέδριο της Θεσ/νίκης στις 3 – 12 – 1984) και από τότε έως και το 2000 την Ένωση εκπροσωπούσε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ο.Π.Σ.Ε. η Γεν. Γραμματέας ( και Πρόεδρος από τον Οκτώβριο του 1991) κυρία Αρχοντία Παπαδοπούλου, η οποία το 2000 απέσυρε την υποψηφιότητά της από τις αρχαιρεσίες της Ο.Π.Σ.Ε.

 Η Ένωση μας είναι, επίσης, ιδρυτικό μέλος της  Διασωματειακής Ένωσης του Εθνικού  Μουσείου της Ανατολής ( Ε. Μ. Ε. Α.) και η Πρόεδρος μας υπήρξε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του από το 1984 έως και το 1992 οπότε και παραιτήθηκε. 

 Η Ένωση Μαγνησίας Μ. Ασίας παρά την 53χρονη συνεχή δράση της δεν έχει  αποκτήσει ιδιόκτητη Στέγη και δεν μπορεί να αναπτύξει τις δραστηριότητες της.

Για τον σκοπό αυτό παρακαλεί τα μέλη και τους φίλους της να την ενισχύσουν.                                                    

  Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ενώσεως: 

  Πρόεδρος:         Αρχοντία Παπαδοπούλου

Αντ/δρος:          Γεώργιος Λαφαζάνης

Γεν. Γραμματέας:   Αντώνιος Παπαδόπουλος

Ταμίας:                   Αγησίλαος Κοντορόζης

             Μέλη:  

       Παρθενόπη Αδαμοπούλου,     Αντώνης  Βλέσσας,  

          Ελένη Δημητριάδου,         Αγγελική Τανισκίδου,           

                              Βασίλειος Τσιτμής.  

                   

                         Εξελεγκτική Επιτροπή                

                       Αναστάσιος Μαλλινάκης    

                  Θρασύβουλος Μαραγκόζογλου           

                     Καλλιόπη Ράλλη  –  Τσιτμή

Η  Ν Ι Κ Α Ι Α

     Η Νίκαια της Αττικής (προσφυγικός συνοικισμός Νέας Κοκκινιάς) ανήκει στις ιδιότυπες πόλεις που δημιουργήθηκαν  μετά την Καταστροφή του 1922, από το 1. 500.000 Έλληνες της Μ. Ασίας, του Πόντου και της λοιπής Ανατολής, όταν, εκπατρίσθηκαν από τις τρισχιλιόχρονες κοιτίδες τους και αναζήτησαν καταφύγιο στην Μητέρα – Πατρίδα.

    Η ιδιοτυπία αυτών των πόλεων συνίσταται στο γεγονός της συγκατοίκησης ανθρώπων προερχομένων από διαφορετικές περιοχές της Ανατολής, με διαφορετικές ασχολίες, με άλλη νοοτροπία, που είχαν ως συνδετικό κρίκο την κοινή ελληνική καταγωγή, την ελληνική γλώσσα, την Ορθόδοξη Πίστη, κοινά ήθη και έθιμα, αλλά επάνω και πρώτα απ’ όλα τους ένωνε η κοινή μοίρα του ακούσιου ξεριζωμού. 

    Οι συνοικισμοί αυτοί κτίσθηκαν στις παρυφές, κυρίως, των μεγάλων ή μικρών πόλεων, σ’ εκτάσεις άγονες, ακαλλιέργητες, έρημες και εκτός των οικοδομικά, κοινωνικά, εργασιακά και πνευματικά δομημένων πόλεων.    

   Ο θεμέλιος λίθος του τέθηκε την 18η Ιουνίου 1923 και 6.390

οικογένειες στεγάσθηκαν σε 4.484 παραπήγματα.

   Παράλληλα σχεδιάσθηκαν οι δρόμοι που έλαβαν τις ονομασίες τους από τις πόλεις της Ανατολής και με αλφαβητική σειρά.

  Τα οικήματα του συνοικισμού της Κοκκινιάς ήταν συνολικά 36 τ.μ. για κάθε οικογένεια έστω και πολυμελή. Το χώμα αποτελούσε το πάτωμα, το πισσόχαρτο χρησίμευε για σκεπή και οι τοίχοι, αρχικά, ήσαν ξύλινοι ή χωμάτινοι. Αργότερα το πισσόχαρτο αντικαταστάθηκε από το μπαγδατί με το κεραμίδι, οι τοίχοι κτίσθηκαν  από πλίνθους ή τούβλα και το πάτωμα έφερε επίχρισμα τσιμέντου.

    Το 1923 κατοίκησαν στις νότιες, κυρίως, παρυφές του προσφυγικού συνοικισμού και στα όρια με την Παλαιά Κοκκινιά Αρμένιοι πρόσφυγες που μετοίκησαν στην Ελλάδα.  Με την ίδρυση της πόλεως οικοδομήθηκε, από τον Αρμένιο αρχιτέκτονα Αρτίν Παλατζιάν, το Λουτρό για την ατομική καθαριότητα των προσφύγων.  

     Από το 1923, ιδρύθηκε στον προσφυγικό συνοικισμό της Νέας Κοκκινιάς και νοσοκομείο από την φιλανθρωπική οργάνωση «Νοσοκομεία Αμερικανίδων Κυριών».

   Το 1938 άρχισε να κτίζεται στην περιοχή των Άσπρων Χωμάτων, το νοσοκομείο που ονομάσθηκε Γενικό Κρατικό Νικαίας.  

    Οι κοκκινιώτες πρόσφυγες αγαπούσαν πολύ τον κινηματογράφο και το θέατρο. Το πρώτο  θέατρο λειτούργησε το 1923 μέσα σε αντίσκοινο και γέμισαν την πόλη από σινεμά.

   Ιδρύθηκαν αθλητικοί, φυσιολατρικοί και μουσικοί Σύλλογοι, γήπεδα και γυμναστήρια.  

   Η Κοκκινιά – Νίκαια έδωσε πολλούς και αξιόλογους ανθρώπους στα ελληνικά Γράμματα και τις Τέχνες, στην Εκκλησία, τον Αθλητισμό, την Δημοσιογραφία, την Χαρακτική, την Ζωγραφική, στην Πεζογραφία, στην Ποίηση, στην Πολιτική, στο Θέατρο, στον Κινηματογράφο, στις Επιστήμες, στον Εμπορικό και Επιχειρηματικό τομέα. 

    Τα πρώτα σχολειά λειτούργησαν μέσα στα πλυντήρια ή στα αντίσκηνα .  Το 1925  ιδρύθηκε το Γυμνάσιο Αρρένων ως Παράρτημα του Δ΄ Γυμνασίου Πειραιώς.   

    Το 1923, αποφασίσθηκε να οργανωθεί η πρώτη προσκοπική ομάδα Ν. Κοκκινιάς και το 1937 ιδρύθηκε η πρώτη Ομάδα  Ελληνίδων Οδηγών  Κοκκινιάς.   

   Ο συνοικισμός της Νέας Κοκκινιάς ανήκε διοικητικά στον Δήμο Πειραιώς έως τον Δεκέμβριο του 1933. Τον Ιανουάριο του 1934 (Φ.Ε.Κ. 22 ) αναγνωρίσθηκε ως Δήμος Νέας Κοκκινιάς και πρώτος Δήμαρχος εξελέγη ο Στυλιανός Κοραής.

    Το 1939 ο Δήμος προκήρυξε διαγωνισμό για την μετονομασία της πόλεως στον οποίον επικράτησε η σχετική πρόταση για ονομασία ΝΙΚΑΙΑ, του Βιθυνού Ιωάννου Μελά, δικηγόρου, βουλευτού και αργότερα υπουργού.  

    Η πόλη πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος, εκτός των μεμονωμένων εκτελέσεων, την 6η και 7η   Μαρτίου 1944 και  με την θυσία των παλικαριών της που έπεσαν κατά το ιστορικό Μπλόκο της 17ης Αυγούστου 1944. 

   Η Νίκαια σήμερα είναι μία σύγχρονη μεγαλούπολη με 93.086 πληθυσμό, σύμφωνα με την απογραφή του 2001 (στην πραγματικότητα φθάνει περί τους 120.000 κατοίκους ).  Στην πόλη ήρθαν και κατοίκησαν, κυρίως από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, και άτομα από την επαρχία με αποτέλεσμα να αυξηθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα ο πληθυσμός.

    Η Νίκαια ανήκει στις Ολυμπιακές πόλεις για το 2004 και το Σπίτι της Άρσης Βαρών κτίσθηκε στην περιοχή πρώην Σελεπίτσαρι κοντά στον χώρο του Κατρακείου Θεάτρου.

   Ο ΄Αγιος Νικόλαος είναι η Μητρόπολη και ο πρώτος ναός που ιδρύθηκε στον προσφυγικό συνοικισμό της Νέας Κοκκινιάς το 1922 (πρωτοστεγάσθηκε και αυτός σε αντίσκοινο) και ακολούθησαν άλλοι επτά ναοί.

   Ψυχή των θρησκευτικών συναισθημάτων του συνοικισμού ήταν ο Αρχιερατικός Επίτροπος ο από Σεβαστείας Γερβάσιος ( κατά κόσμον Ευριπίδης Σουμελίδης) που γεννήθηκε στον Πόντο.

scan10027.jpg

   Την 26 – 6 -1967 ορίσθηκε ως πρώτος Μητροπολίτης Νικαίας ο κυρός Γεώργιος Παυλίδης. Το 1990 τον διαδέχθηκε ο Μητροπολίτης κυρός Ιάκωβος Παπαθανασίου – Γκίνης και το 1995, διαδέχθηκε αυτόν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αλέξιος Βρυώνης.                             

    Όλα τα παραπάνω είναι αποσπάσματα από το βιβλίο της Προέδρου της Ενώσεώς μας κ. Αρχοντίας Β. Παπαδοπούλου, ιστορικού – φιλολόγου «Η ΑΤΤΙΚΗ ΝΙΚΑΙΑ», που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1998 και σε Β΄ έκδοση το 2003.

 Απαγορεύεται η χρήση, η αναδημοσίευση, αναπαραγωγή κ.λ. π. μέρους ή όλου του βιβλίου χωρίς την έγγραφη άδεια της συγγραφέως.

 ΜΑΓΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΙΠΥΛΟΥ – Μ. ΑΣΙΑ 

      31.jpg

 

   Η Μαγνησία του Σιπύλου ιδρύθηκε ως αποικία των Μαγνήτων της Θεσσαλίας κατά τον Α΄ Αποικισμό και μεταξύ των ετών 950 – 800 π. Χ.

   Είναι κτισμένη στις βόρειες υπώρειες του όρους Σιπύλου και στην αριστερή όχθη του Έρμου ποταμού, στα όρια των περιοχών Ιωνίας  ,  Λυδίας,    Αιολίας. Κατά τη μυθολογία, οι Αμαζώνες έλαβαν σπουδαίο μέρος στην ίδρυσή της, γεγονός που φανερώνει τη γενναιότητα και την δυναμικότητα που επέδειξαν οι γυναίκες της Μαγνησίας στη συγκρότησή της σ’ εκείνη την, επικίνδυνα, απομακρυσμένη περιοχή.

   Η Μαγνησία κατά την Αρχαιότητα είχε Βουλή, Γερουσία, πέντε Άρχοντες, Στρατηγούς, Ταμία, Γυμνασίαρχο και Αρχηγούς φυλών. 

   Σύντομα περιήλθε στην δικαιοδοσία του Κροίσου και μετά την ήττα  του από τους Πέρσες υποδουλώθηκε σ’ αυτούς. Έλαβε μέρος στην Ιωνική Επανάσταση το 499 π. Χ. κατά των Περσών αλλά μετά την καταστολή της υπέστη χειρότερο περσικό ζυγό και, τελικά, περίμενε την απελευθέρωσή της από τον Μ. Αλέξανδρο, ο οποίος εγκατέστησε στην πόλη και Μακεδόνες απομάχους.            

    Η Μαγνησία αργότερα αποτέλεσε μέρος του κράτους του Σελεύκου. Μετά τη φονικότατη μάχη που δόθηκε κοντά στην πόλη το 196 π. Χ., μεταξύ του Αντιόχου Μεγάλου και των Ρωμαίων Λ. Κορνηλίου Σκιπίωνος και Π. Κορνηλίου του Αφρικανού, έγινε ρωμαϊκή επαρχία. 

  Το 17 μ. Χ. καταστράφηκε από σεισμό και κατέστη μία από τις πρώτες πόλεις της Ασίας μετά την ανοικοδόμηση της από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Τιβέριο. 

    Κατά τους Χριστιανικούς χρόνους ονομαζόταν Μαγνησιούπολις και αποτελούσε έδρα Επισκόπου.

   Κατά τη Φραγκοκρατία και λόγω της οχυρής και στρατηγικής θέσεώς της ο Βυζαντινός Ιωάννης Δούκας ο Βατάτζης την χρησιμοποίησε ως ορμητήριο για να επανακτήσει από τους Φράγκους εδάφη. Αυτοί όμως εξανάγκασαν τους κατοίκους της να εγκαταλείψουν την πόλη τους.

   Αργότερα, το 1313, την κατάλαβαν οι Σελτζούκοι Τούρκοι και το 1398 οι Οθωμανοί, οι οποίοι εξανάγκασαν, και πάλι, σε εκπατρισμό όσους από τους κατοίκους διέφυγαν τις σφαγές. Στη συνέχεια πέρασε απ’ εκεί ο Ταμερλάνος.

   Τη Μαγνησία χρησιμοποιούσαν ως θέρετρο οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες και ευγενείς. Εκεί διέμεναν, εναλλάξ με την Προύσα, οι Τούρκοι Σουλτάνοι λόγω του κλίματος και του μαγευτικού τοπίου της, ενώ αποτελούσε την έδρα και κατοικία του Διαδόχου του Οθωμανικού Θρόνου.

   Η Μαγνησία συνδέεται με τον αρχαίο ελληνικό μύθο της Νιόβης, θυγατέρας του Βασιλιά της πόλης Ταντάλου και της Βασίλισσας Θήβας.  

ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: Ο εκάστοτε Μητροπολίτης ήταν και Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας και συμπάρεδροι οι Δημογέροντες και Έφοροι που εκλέγονταν από τους προκρίτους της Κοινότητας.

    Το Κοινοτικό Συμβούλιο επιλαμβανόταν των Εκκλησιαστικών, Εκπαιδευτικών, Εθνικών Ιδρυμάτων, των Ναών, των Σχολείων, του Γηροκομείου, του Νοσοκομείου.

   Πόροι ήσαν τα ακίνητα και κινητά κληροδοτήματα, τα φιλόπτωχα των εκκλησιών, οι δωρεές.

 Στη Μαγνησία υπήρχε  Ελληνικό Υποπροξενείο και Ειρηνοδικείο. Στην πόλη κατοικούσαν πάνω από 30.000 Έλληνες, αρκετές χιλιάδες φιλήσυχων, φιλοπρόοδων και εργατικών Αρμενίων, καθώς επίσης Τούρκοι και Εβραίοι, συνολικά, 80.000 περίπου κάτοικοι. 

ΝΑΟΙ: Η Μαγνησία αποτελούσε έδρα Μητροπολίτου και στην πόλη λειτουργούσαν πέντε ναοί: 1. Ο επιβλητικός Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Αθανασίου ( 18ος αι.), στου οποίου το δεξιό κλίτος ετιμάτο η μνήμη του Αγίου Βατάτση και στο αριστερό του Αγίου Χαραλάμπους.

 Στον ναό εισερχόταν κανείς από τρεις μεγαλοπρεπείς πύλες με βαριές εξώθυρες που οδηγούσαν στον νάρθηκα. Εντός του ναού υπήρχε μαρμάρινο δάπεδο καθώς και  επίχρυσα ξυλόγλυπτα: τέμπλο, άμβωνας, Δεσποτικός θρόνος και θρόνος για τον εκάστοτε Έλληνα Πρόξενο.

   Επίσης, στο ναό είχε  εναποτεθεί και πολύτιμος Σταυρός του Αυτοκράτορα Ιωάννη Δούκα Βατάτση.

   Στον μεγάλο περίβολο της εκκλησίας υπήρχε πανάρχαιος γιγαντιαίος πλάτανος και δεξαμενή όπου καταδυόταν ο Σταυρός την ημέρα των Θεοφανίων.

   Στον ίδιο περίβολο λειτουργούσε και διώροφο Παρθεναγωγείο που κάηκε το 1873. Στον ίδιο χώρο λειτουργούσε Βιβλιοθήκη και αίθουσα συνεδριάσεων.

  Απέναντι από την εκκλησία  υπήρχε και το Μητροπολιτικό Μέγαρο, δωρεά του Δημητρίου Ζάκα.

2. Ο ναός του Αγίου Δημητρίου, 3. Ο ναός των Αγίων Θεοδώρων, 4. Ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής, όπου υπήρχε και το Κοιμητήριο και 5. Το ναΐδριο της Αγίας Παρασκευής λίγο έξω από την Μαγνησία.  

Στη Μαγνησία υπήρχαν και άλλες εκκλησίες που χρησιμοποιούσαν οι Τούρκοι ως Τζαμιά: 1. Ο ναός των Τριών Ιεραρχών, στον οποίον μπορούσαν οι Έλληνες να προσκυνούν και να ανάβουν κερί στον περίβολο του κατά την ημέρα της εορτής των Αγίων στις 30 Ιανουαρίου. 2. Ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους, 3. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου και 4. Ο ναός του Αγίου Ιωάννου.

   Στο κοντινό Χορόσκιοϊ λειτουργούσε ο περίλαμπρος ναός της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας, που πανηγύριζε στις 22 Δεκεμβρίου.

    Από τη Μαγνησία καταγόταν και ο τελευταίος Μητροπολίτης Κυδωνιών (Αϊβαλί) Γρηγόριος Ωρολογάς. Γεννήθηκε το 1859 από τον Αντώνιο και την Μαρία Ωρολογά. Φοίτησε στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης και το 1908 υπήρξε ο πρώτος Μητροπολίτης Κυδωνιών στην νεοσύστατη αυτή Μητρόπολη. Εκεί καταδιώχθηκε από τους Τούρκους που τον φυλάκισαν σ’ ένα έρημο εργοστάσιο της Σμύρνης. Αποφυλακίσθηκε μετά την ανακωχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Κατά την Μικρασιατική Καταστροφή του ζήτησαν οι Σύμμαχοι να τον φυγαδεύσουν με πλοίο τους, αλλά εκείνος δεν δέχθηκε να εγκαταλείψει τον λαό του. Τελικά, συνελήφθη από τους Τούρκους πεταλώθηκε και ετάφη ζωντανός μαζί με άλλους 38 κληρικούς, προκρίτους των Κυδωνιών και τον Μητροπολίτη Μοσχονησίων Αμβρόσιο.

   Η μνήμη του τιμάται, από το 1992,  την Κυριακή προ της Υψώσεως μαζί με τους Μητροπολίτες Σμύρνης Χρυσόστομο, Μοσχονησίων Αμβρόσιο, Ευθύμιο Ζήλων, Προκόπιο Ικονίου και τους μαρτυρήσαντες κληρικούς, λαϊκούς και στρατιωτικούς κατά την Μικρασιατική Καταστροφή. 

ΣΧΟΛΕΙΑ: Στη Μαγνησία λειτουργούσαν σχολεία από τα τέλη του 18ου αι. Το 1860 συναντούμε στην πόλη :

νηπιαγωγείο, δύο αλληλοδιδακτικά σχολεία, κορασιακόν, Ελληνικό ή Ελληνική Σχολή Μαγνησίας.

Έως τον Σεπτέμβριο του 1922 λειτουργούσαν τρία νηπιαγωγεία, επτατάξιο αρρεναγωγείο, παρθεναγωγείο, Δημοτικό σχολείο αρρένων και θηλέων. 

ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ:Στη πόλη υπήρχαν Νοσοκομείο, Φρενοκομείο, Γηροκομείο απόρων και Εθνικό Φαρμακείο για πτωχούς και απόρους. 

ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ: Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος «Νιόβη» από το 1872, Γυμναστικός Σύλλογος «Σίπυλον», Μουσικός Όμιλος «Ερμής» από το 1890, Φιλόπτωχος Αδελφότητα Νέων, Παιδική Μαντολινάτα, Εθνικός Αναμορφωτικός Σύλλογος (διέθετε και Βιβλιοθήκη), Σύνδεσμος της Αδελφής του Στρατιώτου από το 1919. 

ΕΞΟΧΕΣ – ΑΝΑΨΥΧΗ: Οι Έλληνες της Μαγνησίας αγαπούσαν την φύση του Σίπυλου με τα πολλά τρεχούμενα νερά, τα πλατάνια, τα κυπαρίσσια και τα πεύκα, τον Μεγάλο Καταρράχτη. Ακόμη, μέσα στην πόλη περιπατούσαν στον Δημοτικό ανθόκηπο και το πευκόφυτο δάσος όπου λειτουργούσαν καφενείο και κινηματογράφος.

  Ο καθημερινός τους περίπατος ήταν η λεωφόρος Ρόδων μέχρι τον Σιδηροδρομικό Σταθμό και το κοντινό Χορόσκιοϊ με την όμορφη διαδρομή.  

ΑΣΧΟΛΙΕΣ:

Η πόλη από τον 16ο αι. και μετά αναδείχθηκε

 σε ανθηρότατο κέντρο ελληνισμού (σ’ αυτήν βρήκαν καταφύγιο πολλοί Πελοποννήσιοι και άλλοι Έλληνες της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας, κυρίως μετά τα Ορλωφικά). Η Μαγνησία υπήρξε πλουσιότατη.

  Από το 1863 συνδέθηκε σιδηροδρομικώς με την Σμύρνη και λίγο αργότερα αποτέλεσε συγκοινωνιακό κόμβο με την επέκταση των γραμμών της προς την Πάνορμο και το Αφιόν Καρά Χισάρ ( Βόρεια και Ανατολικά).

   Στη νεότερη εποχή διέθετε βιομηχανία, βιοτεχνία, εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο, κτηνοτροφία, γεωργικά προϊόντα ( αμπέλια, σταφίδα, σύκα, σιτηρά, ελιές, λάδι, βαμβάκι, καπνά, εσπεριδοειδή, δημητριακά, άλευρα).

   Διέθετε εργοστάσιο εκκοκυσμού βάμβακος, τρία εργοστάσια  αλεύρου και ελαιοτριβεία, καθώς και βυρσοδεψεία. Σημαντική ήταν η εξαγωγή της σταφίδας σουλτανίνης στο Εξωτερικό.

Μεταξύ των Ελλήνων της Μαγνησίας υπήρχαν Τραπεζίτες, Πάρεδροι Δικαστηρίων, ιατροί, φαρμακοποιοί, δικηγόροι, διδάσκαλοι, καθηγητές, κληρικοί, λόγιοι και λογοτέχνες. Επίσης, πολλές Μάγνησες υπηρέτησαν στην γενέτειρά τους ως νοσοκόμες και διδασκάλισσες. 

Η Μαγνησία απελευθερώθηκε την 12η Μαΐου 1919 από το 6ο Ελληνικό Σύνταγμα Πεζικού και Πυροβολικού και

υπήρξε έδρα του Σώματος Στρατού Σμύρνης.

    Με δάφνες και ψάλλοντας το «Χριστός Ανέστη» υποδέχθηκαν ο Δεσπότης και οι Μάγνητες τον ελληνικό στρατό και εψάλη Δοξολογία στον Μητροπολιτικό ναό του Αγίου Αθανασίου, με δυνατές κωδωνοκρουσίες, ενώ σ’ όλα τα ελληνικά σπίτια κυμάτιζε η ελληνική σημαία.

   Κατά την αποχώρηση των Ελλήνων, το 1922, οι Τούρκοι έσφαξαν, κρέμασαν και θανάτωσαν με κάθε τρόπο χιλιάδες εναπομείναντες Έλληνες κατοίκους της, αξιωματικούς και στρατιώτες του ελληνικού στρατού στις χαράδρες του Σιπύλου. 

   Η γενοκτονία του Μικρασιατικού Ελληνισμού είχε, ήδη, συντελεστεί. 

   Το 1954  πρόσφυγες της πρώτης και της δεύτερης γενιάς ίδρυσαν στη Νίκαια της Αττικής την Ένωση Μαγνησίας – Χορόσκιοϊ και Περιχώρων Καταγόμενων, με προστάτες της Αγίους την Αγία Αναστασία την Φαρμακολύτρια και τον Άγιο Αθανάσιο.